Jej wysokość wątroba - jakie spełnia funkcje i jak o n...

Wątroba to kluczowy organ w naszym organizmie. Niewiele się o niej mówi, nie bardzo się ją na co dzień docenia, a już na pewno nie za bardzo się o nią dba. Do czasu. A dokładnie, do czasu kiedy nie zaczną się problemy ze zdrowiem. Wątroba ma cztery płaty, pokryta jest otrzewną i torebką wątrobową. Zbudowana jest z komórek wątrobowych (hepatocytów), które wykonują niesamowicie ciężką i niedocenianą pracę „przekształcając” żywność (białko, węglowodany, tłuszcze) w energię.

Jakie funkcje pełni wątroba

Można ją określić jako wielozadaniowego pracownika, którego nie da się zastąpić i bez którego nasz organizm nie może żyć. Odgrywa rolę m.in. w regulacji glukozy, cukru we krwi, insuliny, ciśnienia krwi, estrogenu, testosteronu, a także w produkcji i całym metabolizmie cholesterolu. Wątroba zachowuje się jak filtr, przez który “przepływają” wszelkie toksyny takie jak: amoniak czy alkohol z krwiobiegu. W wątrobie zachodzi również rozpad tłuszczów (trójglicerydów) na glicerol i wolne kwasy tłuszczowe, które mogą zostać utlenione w mitochondriach dając nam energię. To dlatego osoby, które chcą zredukować masę ciała i poziom tłuszczu powinny zadbać o ten organ. To tylko kilka zadań, a poniżej zerknijmy na małe podsumowanie jej najważniejszych funkcji:

przekształca węglowodany w glukozę generując najszybszy materiał energetyczny,

rozkłada tłuszcze do kwasów tłuszczowych i wytwarza m.in. cholesterol,

wytwarza białka, które znajdują się w osoczu, bierze udział w przemianach białka i aminokwasów,

gromadzi witaminy: A, D, B12 oraz żelazo,

neutralizuje toksyny (alkohol, przemiany leków),

przekształca amoniak w mocznik,

produkuje hormony (angiotensyna, erytropoetyna, trombopoetyna),

jest środowiskiem, w którym zachodzi największa konwersja hormonów tarczycy (T4 w T3),

wytwarza żółć potrzebną do trawienia tłuszczów,

przemienia hem w bilirubinę,

ma zdolność fagocytozy, czyli neutralizuje drobnoustroje wywołujące stany zapalne, zakażenia, itp.

W jaki sposób praca wątroby wpływa na funkcje życiowe

Jednym słowem - wątroba ma dużo do zrobienia każdego dnia i w każdej chwili. Funkcjonowanie wątroby jest decydującym czynnikiem, który warunkuje wiele aspektów zdrowia. Wpływa na poziom energii, samopoczucie, humor, gdyż jest magazynem pokładów energetycznych uzyskiwanych z pożywienia. Często słyszymy, że “człowiek głodny to człowiek zły” i możemy to powiązać z funkcjonowaniem tego organu. Idąc dalej, skoro wątroba zamienia pokarm w energię, wówczas decyduje o naszym apetycie. Jeśli jej praca będzie zaburzona, możemy mieć napady wilczego głodu lub wręcz przeciwnie - tracimy chęci do jedzenia. To, jak wykorzystujemy energię z pożywienia (uzyskaną głównie poprzez pracę wątroby) będzie wpływać na nasze skupienie, koncentrację i produktywność w czasie nauki lub wykonywania obowiązków w pracy.

Stan skóry, włosów i paznokci uzależniony jest od odżywienia organizmu i obecności witamin i minerałów, które warunkują ich kondycję. Wypadanie włosów, rozdwajanie końcówek, słabe i łamliwe paznokcie, przesuszona skóra, skóra z wypryskami to sygnały, które mogą świadczyć o złej pracy wątroby.

Przekształcanie amoniaku w mocznik i filtracja innych toksyn w wątrobie wpływa na kolor moczu. Jeżeli zatem jest on inny, niż zwykle, nasza wątroba może nie radzić sobie z ich neutralizacją, czyli zamianą tych substancji do form nieszkodliwych dla naszego organizmu. W konsekwencji również możemy zauważyć u siebie wzmożoną potliwość lub zmienioną potliwość (zmiana zapachu potu), a także nieświeży oddech.

W wątrobie zachodzi produkcja wielu hormonów, dlatego występowanie i regularność miesiączki, PMS, libido jest zależne od sprawności działania wątroby. Organ można porównać również do strażnika, który strzeże naszej odporności. Wątroba jest zdolna do “niszczenia” (mówiąc w dużym uproszczeniu) bakterii, wirusów, które mogłyby wywołać u nas infekcję, przeziębienie, grypę, zakażenie. Każdy z tych stanów jest przykładem stanu zapalnego, który osłabia cały organizm i spowalnia i zakłóca podstawowe funkcje życiowe. Przykładem takiej sytuacji jest zaburzone trawienie i w konsekwencji nieregularność wypróżnień, a także utrudnione wchłanianie substancji odżywczych, które grozi niedoborami i pogorszeniem funkcjonowania innych narządów.

Jeżeli wystąpił u Ciebie przynajmniej jeden ww. niepokojący sygnał, warto wówczas sprawdzić, czy nasza wątroba jest zdrowa. Przykładowo - jeśli cierpimy na niedoczynność tarczycy nasza wątroba może mieć podwyższone wskaźniki (ALAT, ASPAT) mówiące o jej stanie zapalnym (1). Gdy od pewnego czasu nie potrafimy poradzić sobie z nieświeżym oddechem, wówczas powinniśmy przyjrzeć się pracy wątroby (2). Są to tylko przykłady, a powiązanie innych narządów z pracą wątroby jest niezliczone. Oznacza to, że większość niepokojących nas objawów, pogorszenie stanu zdrowia powinno być podstawą do zbadania tego organu.

Co zapewnia optymalną pracę wątroby

Zapewniając zbilansowaną, gęsto-odżywczą dietę wspieramy pracę wątroby i nie potrzebujemy do tego suplementów i przeprowadzania detoksu. Zdrowa wątroba sama potrafi usunąć to, co szkodzi jej i innym komórkom i narządom ciała pracy. Poza tym, wątroba ma zdolności regeneracyjne i potrafi samodzielnie generować komórki, z których jest zbudowana. Dodatkowo, odpowiednio długi i głęboki sen, odpoczynek i regeneracja po ciężkim dniu pracy oraz cały nasz tryb życia (w tym: obecność i zdolność do radzenia sobie ze stresem w życiu) również warunkuje pracę wątroby.

Wszystko byłoby w porządku, jednak konsumpcja alkoholu, spożywanie tłuszczów trans, nadmiaru węglowodanów prostych, słodyczy, spożywanie wyjałowionej żywności, tylko chudych kawałków mięs, przetworzonych i rozgotowanych warzyw, w których znajdziemy niewielką ilość witamin, niedosypianie, zarywanie nocek, a nawet stresująca praca sprawia, że nasza wątroba potrzebuje wsparcia.

Jakie naturalne produkty wspierają pracę wątroby?

ocet jabłkowy - utrzymuje właściwy poziom zakwaszenia w organizmie niezbędny do prawidłowego trawienia (3)

warzywa bogata w siarkę, która pozwala wiązać toksyny: cebula, czosnek,

jajka - ze względu na zawartość choliny wspomaga detoks wątroby, usprawnia metabolizm tłuszczu i cholesterolu (4),

wątróbka - zawiera również cholinę, a także urydynę, które wspierają pracę wątroby - tak, spożywajmy wątróbkę dla zdrowej wątroby! (5),

kurczaki - ze względu na obecność karnozyny o działaniu antyzapalnym (6),

buraki - zawierają betalainę chroniącą wątrobę przed stresem oksydacyjnym (7),

oliwa z oliwek - reguluje poziom trójglicerydów (8),

surowa marchewka - ze względu na obecność witaminy A o działaniu antyoksydacyjnym (9),

imbir - jest z powodzeniem używany w celu redukcji stanu zapalnego i w walce z rakiem wątroby (10),

awokado - według japońskiego badania awokado zawiera pewne związki o działaniu regenerującym wątrobę (11),

kawa arabica - u osób z zapaleniem wątroby kawa spowalnia progresję choroby (12),

zielona herbata - zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia wątroby (13),

kurkuma - zawarta w niej kurkumina zmniejsza negatywne skutki zniszczenia wątroby wywołane spożywaniem alkoholu, nadmiernej podaży żelaza, ekspozycji na toksyczny tetrachlorometan (14),

borówki, maliny - chronią wątrobę przed destrukcją wywołaną poprzez działanie lipopolisacharydów, d-galaktozaminy (15),

herbata z rumianku - mówi się, że ma potencjał regeneracyjny wobec zniszczonych komórek wątrobowych na skutek zażywania leków przeciwbólowych - w tym paracetamolu (16).

Jakie suplementy diety wspierają pracę wątroby?

ostropest plamisty (milk thistle) - ma działanie antyzapalne, regeneracyjne, wspiera nowotworzenie komórek; po suplementacji ostropestem zauważono znaczną poprawę u osób cierpiących na zapalenie wątroby typu C (17),

cordyceps - ma działanie przeciwzapalne, wzmacnia wątrobę przyspieszając jej regenerację (18),

bazylia azjatycka - szczególnie korzystne działanie bazylii zauważa się w przypadku leczenia wątroby po nadużywaniu leków typu paracetamol, które niszczą jej komórki (19),

astragalus - ma działanie ograniczające replikację wirusa, który powoduje wirusowe zapalenie wątroby typu B (20),

N-acetylocysteina - ma działanie antyzapalne, neutralizuje szkodliwe metabolity leków, rodniki, usprawnia detoks wątroby (21).