Dieta pudełkowa z wykluczeniami. Spersonalizowany cate...

Dieta pudełkowa z wykluczeniami to coraz powszechniejszy ukłon, którym właściciele firm cateringowych witają nowych, wymagających Klientów. Oczekiwanym i nikogo nie zaskakującym standardem na rynku są diety wykluczające mięso, laktozę czy gluten. Wykluczenia produktów ze względów zdrowotnych bądź światopoglądowych już dawno stały się normą. Rok 2021 wydaje się być jednak początkiem większych zmian – pełnej personalizacji cateringu dietetycznego. Czy słowo "personalizacja" stanie się w cateringu dietetycznym nową normą?

Dieta pudełkowa dla wybrednych

Bycie wybrednym (wymagającym) jest w dzisiejszych czasach jak najbardziej na miejscu. Skoro płacimy niemałe pieniądze, to mamy prawo oczekiwać usługi, która spełnia nasze wszystkie zachcianki i upodobania. Firmy cateringowe zaczęły dostrzegać potrzebę wyróżniania się na tle konkurencji poprzez zaawansowaną personalizację swojej oferty. Wśród firm cateringowych obserwujemy obecnie dwa podejścia.

Personalizacja makroskładników

Przygotowanie spersonalizowanej diety pudełkowej w oparciu o makroskładniki oznacza ustalenie indywidualnych proporcji pomiędzy białkami, węglowodanami i tłuszczami. Odpowiednio dobrane parametry i proporcje są szczególnie istotne dla osób aktywnych i sportowców dążących do upragnionego celu (np. siła, masa, rzeźba, wytrzymałość, szybkość). Gotowe zestawy różniące się jedynie kalorycznością posiłków mogą w tym przypadku nie być wystarczające, gdyż każdy organizm jest inny, inaczej się regeneruje, inaczej reaguje na jednostki treningowe.

Nowa fala personalizacji pozwala Klientom wpływać nie tylko na ostateczny skład posiłków, ale także na ich formę. Czy II śniadania mają być w formie płynnej (smoothie, zupa) czy stałej (sałatka, fit brownie). Czy śniadania mają być na słodko (węglowodanowe, np. owsianka z owocami) czy na słono (białkowo-tłuszczowe, np. jajecznica z awokado, serem feta i warzywami). Klienci dostają potężne narzędzie do „customizacji”, dzięki któremu 10 osób może zamówić w jednej firmie 10 diet wegeteriańskich w wariancie 1800kcal, a każda z nich będzie kompletnie inna. Czy zatem oferta firm cateringowych zmierza w kierunku „Netflix-izacji” menu? Nie do końca. Spersonalizowany catering dietetyczny jest bardzo wymagający logistycznie, operacyjnie, dietetycznie i kosztowo. Nie każda firma będzie sobie mogła na to z marszu pozwolić.

Dieta pudełkowa z wykluczeniami medycznymi

Dieta pudełkowa bez laktozy

Laktoza, nazywana także cukrem mlecznym, jest rodzajem węglowodanu, który naturalnie występuje w nabiale. W diecie pudełkowej bez laktozy nie znajdziemy produktów mlecznych zawierających laktozę w swojej oryginalnej formie. Mogą w niej pojawić się natomiast artykuły spożywcze, w których cukier mleczny został poddany procesowi rozkładu na budujące go części – glukozę i galaktozę, czyli cukry proste. To właśnie takie produkty na sklepowej etykiecie mają oznaczenie „bez laktozy”.

W diecie pudełkowej z wykluczeniem laktozy tradycyjny nabiał zastępowany jest również napojami, jogurtami oraz serami roślinnymi, np. sojowymi, migdałowymi, kokosowymi, owsianymi, ryżowymi. W wegańskich alternatywach mleka i jego przetworów laktoza w ogóle nie występuje.

Wbrew popularnemu mitowi produkty pozbawione laktozy nie są uniwersalnie zdrowsze dla człowieka od tych, które zawierają cukier mleczny. Korzyści z wykluczenia tej substancji z jadłospisu odniosą wyłącznie osoby cierpiące na nietolerancję laktozy. Ta przypadłość pojawia się, gdy organizm produkuje zbyt mało enzymu odpowiadającego za trawienie tego cukru do glukozy i galaktozy. Obecność nierozłożonej laktozy w jelitach powoduje objawy w postaci wzdęć, bólów brzucha i biegunek.

Szacuje się, że nietolerancja laktozy występuje u 20-37% dorosłych Polaków. Jeśli podejrzewasz, że możesz należeć do tego grona, zanim wybierzesz dietę pudełkową bez laktozy wykonaj badanie, które pozwoli potwierdzić lub wykluczyć obecność tego schorzenia.

Długotrwałe stosowanie diety bezmlecznej może powodować zmniejszanie się wydzielania enzymu rozkładającego laktozę i przyczyniać się do powstawania problemów z trawieniem cukru mlecznego. W związku z tym przy braku konkretnych wskazań nie zaleca się eliminowania tej substancji z jadłospisu.

Dieta pudełkowa bez glutenu

Podobne zalecenie dotyczy diety pudełkowej z wykluczeniem glutenu – zanim zdecydujesz usunąć z jadłospisu ten składnik sprawdź, czy na pewno jest to uzasadnione (bo masz celiakię, alergię na gluten lub nietolerancję glutenu). Profilaktyczne zaprzestanie spożywania tego białka zbóż nie przynosi udokumentowanych korzyści zdrowotnych, a - jak pokazują badania – może przyczyniać się do obniżenia wartości odżywczej diety (osoby na diecie bezglutenowej spożywają zazwyczaj mniej błonnika pokarmowego, niektórych witamin z grupy B, żelaza, cynku i selenu niż osoby żywiące się w sposób „standardowy”).

Dietę pudełkową bez glutenu polecamy pacjentom, dla których eliminacja zawierających go zbóż (pszenicy, jęczmienia, żyta, pochodzącego z niecertyfikowanych upraw owsa) jest medyczną koniecznością.

W jadłospisach tych osób stosuje się zamienniki glutenu, takie jak:

kukurydza (w postaci produktów z mąki kukurydzianej, np. makaronów, chlebów),

ryż i produkty z mąki ryżowej,

gryka (produkty z mąki gryczanej i kasza gryczana),

proso (produkty z mąki jaglanej i kasza jaglana),

ziemniaki i produkty z mąki ziemniaczanej,

tapioka i mąka z tapioki,

nasiona roślin strączkowych, np. w formie mąki z soi lub ciecierzycy,

komosa ryżowa (quinoa),

amarantus,

mąki z różnych rodzajów orzechów.

Dieta pudełkowa bez mięsa. Dieta wegetariańska i wegańska

Argumenty związane z dobrostanem zwierząt i ograniczeniem negatywnego wpływu ich hodowli na środowisko naturalne przemawiają silnie za eliminowaniem mięsa z codziennego jadłospisu. Do tego okazuje się, że odpowiednio zbilansowana dieta wegeteriańska lub wegańska nie prowadzi do niedoborów składników odżywczych, a może za to skutkować poprawą stanu zdrowia w kontekście chorób przewlekłych, na które mieszkańcy krajów rozwiniętych cierpią najczęściej (w tym miażdżycy i cukrzycy).

Duża popularność diet roślinnych w połączeniu z olbrzymią kreatywnością osób dzielących się na blogach i w mediach społecznościowych sposobami na satysfakcjonujące posiłki bez mięsa pozwoliła nam pożegnać się ze stereotypem weganina żywiącego się tylko sałatkami.

W diecie pudełkowej z wykluczeniami mięsa i innych produktów odzwierzęcych możemy znaleźć całe bogactwo produktów z różnych grup, w tym:

warzywa i owoce – są podstawą diety wegańskiej, a ogromna pomysłowość w wykorzystaniu ich w posiłkach to cecha charakterystyczna nowoczesnej kuchni roślinnej,

nasiona roślin strączkowych, które ze względu na podobieństwo w wartości odżywczej zastępują mięso; w wegetariańskiej i wegańskiej diecie pudełkowej możemy spodziewać się częstej obecności potraw na bazie fasoli, soczewicy, ciecierzycy, grochu i soi; strączki mogą występować np. w postaci past, kotlecików lub aromatycznych gulaszów,

kasze, makarony, pieczywo, ryż – stanowią węglowodanowe dodatki do posiłków,

orzechy – źródło zdrowego tłuszczu i białka, w wegetariańskiej i wegańskiej diecie pudełkowej często spotkamy je np. w postaci deserów na bazie „masła” orzechowego,

roślinne alternatywy produktów mlecznych – wyprodukowane z soi, orzechów, ryżu lub owsa.

Postawienie na diety pudełkowe z wykluczeniami produktów zawierających laktozę, gluten lub mięso pomoże nam odkryć, że eliminacja tych grup żywności nie musi stanowić wyrzeczenia. Dietę pudełkową bez mięsa (lub ograniczającą mięso) polecamy zdecydowanej większości osób chcących zadbać o swoje zdrowie. Jadłospisy bez laktozy lub glutenu przeznaczone są natomiast dla klientów mających medyczne przeciwwskazania do stosowania produktów zawierających te składniki.