Polskie superfoods, czyli rodzima żywność o wyjątkowej mocy

Superfoods to żywność, która jest dosłownie naładowana witaminami, minerałami, enzymami, aminokwasami i innymi odżywczymi substancjami. Codzienne spożywanie takiego „super jedzenia” znacząco wpływa na poprawę zdrowia i samopoczucia.

Obecnie panuje moda na różnego rodzaju zagraniczne superfoods. Dzięki temu jemy quinoa, nasiona chia, jagody goji, spirulinę czy grzyby reishi. Problem w tym, że te produkty są często drogie i trudno dostępne. Dlatego przyjrzyjmy się, jakie mamy do dyspozycji polskie superfoods. Rodzime produkty są na wyciągnięcie ręki, a do tego nie kosztują wiele!

Superfoods – co to jest?

Zanim przejdziemy do opisu poszczególnych superfoods, warto wyjaśnić, co oznacza ta nazwa. Można się domyślić, że jest to określenie na produkty o „super mocach”. Jest to dobre skojarzenie, ponieważ mianem „superfoods” określa się nieprzetworzone produkty pochodzenia naturalnego, które obfitują w składniki odżywcze. Dzięki temu mogą wywierać korzystny wpływ na nasze zdrowie. Tak naprawdę nie istnieje jedna definicja terminu „superfoods” i w zależności od źródła możemy spotkać się z różnymi opisami produktów zaliczanych do tej grupy. Wszystkie jednak są zgodne co do tego, że jest to nazwa zarezerwowana dla produktów obfitujących w składniki o działaniu prozdrowotnym. Choć termin ten zyskał na popularności w ostatnich latach, to posiada znacznie dłuższą historię. Po raz pierwszy określenia „superfoods” użył Aaron Moss na łamach czasopisma „Nature Nutrition” już w 1998 roku!

Polskie produkty zaliczane do superfoods

Lista polskich superfoods jest naprawdę długa, a ich właściwości zdrowotne – nieocenione. Wymienimy te najpopularniejsze i łatwo dostępne dla każdego, ale zachęcamy do dalszego eksplorowania tematu i odkrywania innej polskiej superżywności.

Siemię lniane

To roślinne źródło kwasów tłuszczowych omega 3, które wpływa na dobrą pracę mózgu, poprawia koncentrację, wzmacnia odporność i chroni przed chorobami serca. Siemię lniane jest bogate w witaminę E, cynk, wapń i lecytynę. Jest także idealne dla osób z problemami pokarmowymi, ponieważ regeneruje błonę śluzową układu pokarmowego. Siemię lniane zawiera naturalne fitoestrogeny, które wspomagają przy uporczywych objawach menopauzy, takich jak uderzenia gorąca, bezsenność czy zmiany nastrojów. Jest także bogate w lignany – silne przeciwutleniacze, które niwelują stres oksydacyjny organizmu. Zmielone siemię lniane doskonale sprawdzają się jako dodatek do koktajli owocowo-warzywnych, sałatek lub zup.

Natka pietruszki

Natka pietruszki ma silne właściwości antyseptyczne – zapobiega infekcjom układu moczowego. Poprawia trawienie, zawiera mnóstwo witaminy C i A oraz żelazo, wapń, magnez i kwas foliowy. Pietruszkę można dodawać do zielonych koktajli, zup, dań lub do past na kanapkę.

Żurawina

Żurawina to niezwykle bogate źródło witaminy C, karotenu i flawonoidów. Jest znana ze swoich możliwości w leczeniu infekcji dróg moczowych, a także wzmacnia odporność i chroni przed chorobami serca. Świeża żurawina jest bardzo cierpka, dlatego można dodać do niej inne owoce, cynamon lub orzechy. Świetnie komponuje się także z pieczonymi mięsami. Można również zrobić naturalną suszoną żurawinę – wtedy mamy pewność, że jest bez dodatku cukru i sztucznych konserwantów.

Aronia

Aronia jest bogata w przeciwutleniacze, które wspomagają walkę z wolnymi rodnikami. Dzięki temu działa przeciwnowotworowo i zmniejsza stany zapalne. Poprawia także ostrość widzenia i działa antydepresyjnie (dzięki takim pierwiastkom śladowym jak lit czy kobalt). Poza tym jest to owoc, który stanowi bardzo dobre źródło witaminy C, antocyjanów, a także składników mineralnych (m.in. potasu, fosforu). Aronię można spożywać w postaci koktajlu, soku lub dżemu. Świetnie też się nadaje na sos do mięsa.

Kasza jaglana

Kasza jaglana odznacza się dużą ilością witamin oraz mikroelementów (m.in. żelazo, magnez, wapń, fosfor i miedź). Ponadto nie zawiera glutenu, dlatego jest polecana osobom z celiakią oraz nadwrażliwością na gluten. Ta kasza zawiera także krzem, który jest niezbędny dla zdrowej skóry, włosów i paznokci. Kaszę jaglaną można przygotować na słodko, np. z mlekiem i owocami lub w wersji na słono – np. w formie wege burgerów jaglanych.

Orzechy włoskie

Nasze rodzime orzechy włoskie są zaliczane do grupy superfoods przede wszystkim ze względu na bogactwo witamin z grupy B, A oraz E. Zawierają także argininę (która chroni przed zakrzepami), żelazo, cynk, magnez i miedź. Orzechy możemy zajadać same lub dodawać do ciast na zimno, deserów czy owsianek.

Dzika róża

Zawiera duże ilości witaminy C, dzięki czemu ma silne działanie przeciwzapalne i przeciwhistaminowe. Poprawia także odporność i zmniejsza bóle stawów. Dziką różę można spożywać w formie konfitur, na surowo do deserów lub w koktajlach i herbatach.

Jarmuż

Jarmuż to prawdziwe bogactwo witamin i mikroelementów. Zawiera dużo żelaza, wapnia, magnezu, witaminy K, A, E oraz C. Dzięki temu podnosi odporność, zwalcza stany zapalne i jest jednym z bardziej odżywczych pokarmów dla naszego organizmu. Superżywność w postaci jarmużu można wyhodować samemu w domowym ogródku lub na balkonie – jego uprawa jest bardzo prosta! Można go jeść na surowo w sałatkach, koktajlach, zielonym pesto lub na ciepło, duszony z innymi warzywami, w zupie lub w formie zdrowych czipsów z piekarnika.

Rokitnik

Rokitnik odznacza się przede wszystkim dużą zawartością witaminy C, co sprawia, że działa przeciwzapalnie oraz zwalcza wolne rodniki. Zawiera także dużo karotenoidów, witaminę K i E oraz wapń, potas i magnez. Rokitnik jest idealny na podniesienie odporności, chroni przed nowotworami oraz wspiera układ krwionośny. Sok z rokitnika można spożywać z koktajlami lub z dodatkiem innych owoców. Sam rokitnik ma dość cierpki smak. Z owoców można przygotowywać dżemy lub domowe nalewki.

Kiszona kapusta

Prawdziwa kiszona kapusta jest niezwykle odżywcza – nic dziwnego, że jest jednym z cenniejszych polskich superfoods. Zawiera dużo witaminy C, E, witaminy z grupy B, a także żelazo, wapń, magnez i potas. W procesie kiszenia (czyli fermentacji) w kapuście tworzą się bakterie probiotyczne – jej regularne spożywanie dokarmia naszą florę jelitową, co wpływa na odporność, zdolność do trawienia i wchłaniania pokarmów, a nawet na dobrą pracę mózgu. W kapuście znajdziemy takie bakterie jak Lactobacillus plantarum, Pediococcus oraz Leuconostoc. Kiszoną kapustę warto zrobić samemu – wtedy wiemy doskonale, że jest ona kiszona i ma wszystkie niezbędne właściwości. Jeżeli jednak kupujemy ją w sklepie czy na bazarku, warto zwrócić uwagę, żeby nie kupić kapusty kwaszonej – taki produkt jest zalewany octem i nie ma tutaj mowy o naturalnej fermentacji i obecności bakterii.

Czarna porzeczka

Garść czarnych porzeczek to tylko 35 kcal, a przy tym około 8 g błonnika pokarmowego. Jest to składnik, który nie tylko pomaga utrzymać prawidłową masę ciała, ale i przeciwdziała zaparciom, wpływa korzystnie na gospodarkę lipidową i węglowodanową, a także zmniejsza ryzyko rozwoju raka jelita grubego. Warto włączyć czarne porzeczki do jadłospisu nie tylko ze względu na dużą zawartość błonnika. Znajdziemy w nich również spore ilości witaminy C oraz flawonoidów, czyli antyoksydantów. Ciekawostką jest również fakt, że czarne porzeczki dostarczają pewnych ilości wapnia (około 39 mg na 100 g).

Szparagi zielone

Zielone szparagi to ważne superfoods dla kobiet planujących dziecko oraz kobiet w ciąży, ponieważ są dobrym źródłem folianów. Ponadto są warzywem, które dostarcza beta-karoten, witaminę C oraz glutation. Szparagi są również źródłem inuliny zaliczanej do prebiotyków.

Botwinka

Botwinka dostarcza sporych ilości błonnika, a przy tym jest niskokaloryczna. Dzięki temu świetnie sprawdzi się również w przypadku osób, które stosują dietę odchudzającą. Ponadto jest cennym źródłem witaminy C, folianów oraz składników mineralnych.