19.02.2026|6 minut čtení
Okresowe posty oczyszczające – czy nadają się dla każdego?
Nadeszła wiosna i mnóstwo osób czuje potrzebę zrzucenia kilku zbędnych kilogramów, a także detoksu po zimowym obżarstwie. W poszukiwaniu rozwiązania, najczęściej trafiają na diety oczyszczające bazujące na czasowym, dużym ograniczeniu podaży kalorii i ilości jedzonych produktów. Ci, którzy je stosują, zachwalają, że następuje szybka utrata kilogramów oraz natychmiastowa poprawa samopoczucia. Jednak czy faktycznie każdy powinien okresowo przechodzić taki post?

Jak działają posty okresowe?
Krótkotrwałe posty mają na celu pozbycie się zalegających toksyn z organizmu. Dzięki nim w naszym organizmie uruchamiają się mechanizmy, które skutecznie oczyszczają ze szkodliwych substancji, podnoszą odporność, a nawet wydłużają życie!
Już dawno odnotowano, że w trakcie postów dochodzi do pewnych zmian hormonalnych, które promują utylizację tłuszczu. Niektóre badania z lat osiemdziesiątych odnotowały także spadek ciśnienia, spadek glukozy we krwi oraz poziomu insuliny¹ (a to właśnie wysoki poziom insuliny często bywa przyczyną problemów ze zrzuceniem wagi).
Podczas postu następują procesy naprawcze, ponieważ nasz organizm, zamiast skupiać się na trawieniu różnych potraw (a trawienie jest jednym wielkim skomplikowanym procesem biochemicznym, który pochłania mnóstwo energii), może zająć się naprawą i regeneracją uszkodzonych komórek i struktur. Posty sprzyjają także długowieczności, ponieważ wtedy są aktywowane enzymy (AMPK) i białka biorące udział m.in. w odbudowie DNA².
Jakie diety oczyszczające mamy do wyboru?
Istnieje bardzo wiele systemów postów oczyszczających – poniżej omawiamy kilka najpopularniejszych.
Post warzywno-owocowy dr Dąbrowskiej
Dieta opracowana przez dr Ewę Dąbrowską ma charakter głodówki leczniczej i stosowana jako okresowa kuracja, dostarczająca niezbędnych enzymów, mikroelementów i witamin. Alkalizuje cały organizm i odtruwa, a także wzmacnia własne, samoleczące mechanizmy. Dzienna podaż kalorii waha się między 600 a 800 kcal. W czasie kuracji zaleca się spożywać warzywa ubogie w substancje odżywcze, takie jak:
korzeniowe (marchew, buraki, seler, rzodkiew, pietruszka),
kapustne (kapusta biała, włoska, kalafior),
cebulowe (cebula, czosnek, por),
dyniowate (ogórki, ogórki kiszone, kabaczek, dynia, cukinia),
liściaste (sałata, seler naciowy, jarmuż),
psiankowate (pomidor, papryka, bakłażan),
oraz owoce (jabłka, grapefruity, cytryny).
Podczas postu nie spożywamy żadnych zbóż, orzechów, ziemniaków, roślin strączkowych, chleba, mleka, tłuszczy, mięsa ani słodkich owoców. Wszystko dlatego, że są zbyt odżywcze i hamują utratę masy ciała, co jest równoznaczne z zahamowaniem procesów spalania zwyrodniałych tkanek. Nie należy również pić mocnej herbaty, kawy i alkoholu, a także palić papierosów.
Jednym z częstszych błędów kuracji jest dodawanie do diety warzywnej pokarmów takich jak mleko czy tłuszcze, co przerywa odżywianie wewnętrzne. Wtedy pokarmy dostarczane z zewnątrz są niewystarczające, więc może dojść do niedoborów i braku poprawy zdrowia i samopoczucia.
Zazwyczaj post trwa 42 dni, jednak długość jego trwania można dostosować do własnych potrzeb i odpowiednio go skrócić. Nie zaleca się za to przedłużania postu! Po zakończeniu kuracji następuje powolna faza wyjścia, gdzie włącza się na stałe naturalne jedzenie, oparte na warzywach, owocach, ziarnach, roślinach strączkowych z dodatkiem mięsa i ryb. Drugi etap zakłada stałą zmianę nawyków żywieniowych, która gwarantuje zachowanie homeostazy w organizmie i dobre zdrowie.
Oto przykładowy jadłospis z książki Przywracać zdrowie żywieniem:
Na śniadanie: szklanka soku pomidorowego lub jabłkowego, marchwiowego, słaba, niesłodzona herbata i 2 jabłka.
Na obiad: zupa jarzynowa, kilka surówek, ugotowany burak, ogórek kiszony, sałata, bigos z kapusty i pomidorów na ciepło.
Na kolację: herbata ziołowa, jabłko.
Oczyszczanie sokami
Kilkudniowy detoks sokami to jedna z popularniejszych form oczyszczania organizmu. Kurację można wdrożyć już wczesną wiosną, by odciążyć organizm po zimie. Jednak warto również powtórzyć oczyszczanie latem, ponieważ wtedy są dostępne świeże warzywa i owoce, stanowiące bazę oczyszczania sokami.
Koktajle najlepiej przygotowywać na bazie warzyw z dodatkiem owoców. Jak to zrobić? Najpierw wyciśnij sok z twardych warzyw, a następnie zmiksuj go z miękkimi warzywami i owocami. Dużą zaletą diety sokowej jest to, że można w nich przemycić warzywa, których się nie lubi albo po prostu nie jada. Pamiętaj, że soki najlepiej wypijać od razu po przyrządzeniu. Jeżeli jednak nie masz takiej możliwości, sok przetrwa kilka godzin w szczelnie zamkniętym pojemniku, bez dużej utraty wartości odżywczych.
Wyciskarka czy sokowirówka?
Soki najlepiej przygotowywać za pomocą wyciskarki, ponieważ w niej przygotujesz sok z małych owoców oraz warzyw liściastych. Ponadto dzięki wyciskarce uzyskasz naturalnie mętny sok, w którym znajduje się najwięcej składników odżywczych. Sokowirówka wyciska sok dzięki sile tarcia i przez to są niszczone cenne witaminy i minerały. Jakie soki możesz przygotować? Oto kilka pomysłów na pyszne, odżywcze koktajle:
Sok pomidorowy
½ kg pomidorów
1 jabłko
1 łodyga selera naciowego
½ łyżeczki tabasco
szczypta soli i łyżeczka bazylii
Sok z buraków
300 g buraków
200 g marchewki
2 pomarańcze
1 łyżka soku z cytryny
Sok z rzepy
½ kg rzepy
½ kg marchwi
łyżeczka miodu
Sok z dyni
250 g dyni
250 g marchewki
1 jabłko
1 łyżka soku z cytryny
Monodiety
Istnieją również posty oparte wyłącznie na jednym produkcie, np. dieta cytrynowa, ananasowa, marchewkowa, pietruszkowa. Polegają na tym, że je się przez kilka dni tylko jeden produkt w różnych postaciach. Tego typu diety powinny trwać nie dłużej niż dwa dni, ponieważ dłuższe ich stosowanie może przyczynić się do niedoborów.
Jak prawidłowo przeprowadzić post oczyszczający?
Przede wszystkim należy się dobrze przygotować psychicznie. Posty warzywne i diety oczyszczające wymagają mnóstwo samodyscypliny i nie jest łatwo przejść taki program. Im bardziej Twoja obecna dieta jest śmieciowa, tym trudniej Ci będzie przejść kurację, ponieważ organizm jest wtedy mocno obciążony i tym bardziej odczujesz skutki oczyszczania z toksyn.
Mogą również pojawić się kryzysy i znaczne pogorszenie samopoczucia ze względu na to, że bardzo często jesteśmy uzależnieni od różnych niezdrowych produktów i ich odstawienie spowoduje różne przykre dolegliwości. To sprawia, że mamy ochotę się poddać i wrócić do starych przyzwyczajeń. Są to tzw. kryzysy ozdrowieńcze, podczas których mogą się pojawić takie objawy jak:
bóle głowy,
osłabienie,
nudności i wymioty,
biegunka,
stany podgorączkowe, dreszcze,
obrzęki.
Musisz wiedzieć, że to wszystko jest normalne i jest wynikiem uwolnienia toksyn z tkanek i przeniknięcia ich do krwi.
Dlatego należy stopniowo przygotowywać organizm na detoks. Dwa tygodnie przed rozpoczęciem kuracji zacznij zmniejszać kaloryczność posiłków poprzez wyłączenie z diety słodyczy i przetworzonej żywności. Jedz więcej warzyw i owoców.
Pamiętaj również o nawadnianiu! Picie dużej ilości wody może uchronić Twój organizm przed złym samopoczuciem podczas oczyszczania, ponieważ prawidłowe nawodnienie zapewnia odpowiednią ilość elektrolitów i większą ilość energii. Najlepiej pić wodę o wysokiej zawartości minerałów.
Czy okresowe posty i diety oczyszczające są dla każdego?
Niestety nie. Istnieje sporo obostrzeń co do stosowania postów i diet oczyszczających. Kto powinien się wstrzymać od tego typu diet?
Osoby chore psychicznie i z ciężką depresją
Osoby chore na gruźlicę
Osoby chore na cukrzycę
Osoby z nowotworami (zwłaszcza w trakcie chemioterapii)
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Dzieci i młodzież w okresie dojrzewania
Jeżeli żaden z tych stanów Cię nie dotyczy i czujesz potrzebę oczyszczenia organizmu, to tego typu diety są dobrym pomysłem. Pamiętaj tylko, że kilka lub kilkanaście dni detoksu można przeprowadzić samodzielnie, jeżeli jednak planujesz dłuższą kurację, zrób niezbędne badania i skonsultuj się z lekarzem, żeby nie doprowadzić do niedoborów.




